Kereviz, “negatif kalorili” pazarlamasıyla diyet çevrelerinde sıkça anılıyor. Ama bu abartılı iddianın gölgesinde kalan gerçek bir dikkat noktası var: kereviz, ciddiye alınması gereken bir gıda alerjeni.
Bu makale kerevizi ele alıyor; meyve ve sebzelere genel yaklaşımımızı meyve ve sebzeler rehberimizde topladık.
Kereviz nedir
Kereviz, yüksek su içeriğine sahip, çıtır dokulu bir sebzedir. Sapları çiğ veya pişirilerek tüketilirken, tohumları baharat ve özüt olarak da kullanılır.
Besin değerleri
Kereviz, düşük kalorili olup K vitamini, potasyum ve az miktarda folat içerir. Su içeriği yaklaşık yüzde 95’e ulaşır.
Kerevizin faydaları
Düşük kalorili tokluk. Kerevizin yüksek su ve lif içeriği, düşük kalori ile tokluk hissi sağlayabilir.
Hidrasyona katkı. Yüksek su içeriği, günlük sıvı alımına katkı sağlayabilir.
K vitamini ve potasyum katkısı. Bu besin öğeleri, kan pıhtılaşması ve kan basıncı düzenlemesinde rol oynar.
Zararları ve yan etkileri
Ölçülü tüketimde kereviz çoğu sağlıklı yetişkin için güvenlidir. En önemli riski, Avrupa’da resmi olarak tanınan bir gıda alerjeni olmasıdır; bazı kişilerde ciddi alerjik reaksiyonlara yol açabilir.
Kimler dikkat etmeli, kimler kaçınmalı
Kereviz alerjisi olanlar. Bu kişilerin kereviz ve kereviz içeren tüm ürünlerden (bazı baharat karışımları dahil) kaçınması ve etiketleri dikkatle incelemesi gerekir.
Huş poleni alerjisi olanlar. Çapraz reaktivite nedeniyle bazı kişilerde çiğ kereviz oral alerji sendromuna yol açabilir.
Tansiyon ilacı kullananlar. Kereviz tohumu özütünün tansiyon düşürücü etkisi, ilaçlarla birleşerek tansiyonun beklenenden fazla düşmesine katkıda bulunabilir.
Ne kadar tüketilmeli
Günde 1-2 sap kereviz veya eşdeğer miktarda kereviz suyu, çoğu sağlıklı yetişkin için makul bir miktar olarak kabul edilir.
Kereviz nasıl seçilir ve saklanır
Sıkı, parlak ve çıtır saplı kereviz genellikle tazedir. Buzdolabında birkaç hafta taze kalabilir.
Kereviz hakkında yaygın yanlış bilgiler
“Kereviz negatif kalorilidir, ne kadar çok yenirse o kadar kilo verilir.” Kereviz düşük kalorili olsa da, sindirimi için harcanan enerji kerevizin sağladığı kaloriden fazla değildir; bu iddia bilimsel olarak desteklenmez.
“Kereviz alerjisi nadir ve önemsiz bir durumdur.” Kereviz, Avrupa’da resmi olarak tanınan ana gıda alerjenlerinden biridir ve ciddi reaksiyonlara yol açabilir.
Aynı kümedeki ıspanak makalesinde de benzer bir düşük kalorili sebze değerlendirmesini ele aldık.
Sıkça sorulan sorular
Kereviz alerjisi ne kadar ciddi olabilir?
Kereviz alerjisi, Avrupa Birliği'nde etiketlerde açıkça belirtilmesi zorunlu ana gıda alerjenlerinden biridir. Reaksiyonlar hafif ağız kaşıntısından, nadiren şiddetli anafilaksiye kadar değişebilir; bilinen kereviz alerjisi olan kişilerin dikkatli olması ve gerekiyorsa alerji uzmanına danışması önerilir.
Çiğ kereviz mi pişmiş kereviz mi daha alerjik?
Kereviz alerjisi olan kişilerde çiğ kereviz genellikle pişmiş kerevize göre daha güçlü bir reaksiyona yol açar, çünkü bazı alerjen proteinler pişirme ile bir miktar parçalanabilir. Ancak pişmiş kereviz de reaksiyona yol açabilir; bilinen alerjisi olan kişilerin her iki formdan da kaçınması önerilir.
Kereviz tohumu tansiyon ilaçlarıyla etkileşir mi?
Kereviz tohumu özütü, geleneksel olarak hafif tansiyon düşürücü etkisiyle bilinir. Tansiyon ilacı kullanan kişilerde bu etki birleşerek tansiyonun beklenenden fazla düşmesine katkıda bulunabilir; yüksek doz kereviz tohumu takviyesi kullanmadan önce hekime danışılması önerilir.
Kereviz gerçekten negatif kalorili mi?
Kerevizin sindirilmesi için harcanan enerjinin, kerevizin sağladığı kaloriden fazla olduğu iddiası abartılıdır. Kereviz düşük kalorilidir, ancak 'negatif kalori' etkisi bilimsel olarak anlamlı bir kilo kaybı mekanizması olarak kanıtlanmamıştır.
Günde ne kadar kereviz tüketilebilir?
Günde 1-2 sap kereviz veya eşdeğer miktarda kereviz suyu, çoğu sağlıklı yetişkin için makul bir miktar olarak kabul edilir.
Kaynaklar
Bu makaledeki sağlık iddiaları aşağıdaki kaynaklara dayanır. Kanıtın türü (insan çalışması, hayvan deneyi, laboratuvar) metin içinde belirtilmiştir.